Rokje, truitje, jurkje, vriendinnetje, collegaatje, koffietje. Er zijn veel woorden waar we tegenwoordig je en tje achter zetten.
Ik weet niet of het een vrouwending is. Ik hoor vrouwen wel zeggen dat ze een bedrijfje hebben. Een man zal eerder zeggen dat hij zijn eigen bedrijf heeft, ook al is het kleinschalig en zijn er geen medewerkers.
Van sommige woorden vind ik zo'n verkleinwoord vreselijk maar ik betrap mezelf erop dat ik het ook wel eens doe bij bepaalde woorden.
Je zal mij nooit horen praten over een vriendinnetje als het om een volwassen vrouw gaat. Mijn collega's zijn ook allemaal volwassen en dus geen collegaatjes. Ook drink ik koffie en geen koffietje. Soms drink ik koffie uit een kopje, soms uit een kop maar meestal uit een beker. Nooit uit een bekertje tenzij het van papier is.
Ik draag wel jurkjes, rokjes, truitjes en vestje. Maar ook jurken, rokken, truien en vesten. Voor mij is het verschil hier duidelijk. Bij tassen en tasjes kan iedereen zich wel wat voorstellen. Bij kleding is dat misschien wat lastiger.
Jurken draag ik meestal wanneer het koud is. Ze zijn van dikke stof en hebben driekwart of lange mouwen. Zodra ik het heb over jurkjes dan zijn dat dunnere varianten, met korte of zonder mouw, geschikt voor warmer weer. Voor rokjes en truitjes geldt hetzelfde. Vestjes zijn kort en dun, vesten zijn lang en dik. Nou gaat dit niet altijd op, soms is een winterjurk een jurkje omdat het net op de knie valt en ook 's zomers gedragen kan worden. 's Winters draag ik het dan met een dik vest. En een dik vest kan ook kort zijn, maar een vestje is nooit lang.
Dan heb je ook nog allerlei soorten schoeisel. Schoentjes en schoenen? Dat onderscheid maak ik niet. Ik heb alleen maar schoenen, ik draag tenslotte maat 45 en dan kan ik niet van schoentjes praten.
Maar voor laarzen gaat dit niet op. Want laarzen zijn lang en laarsjes zijn kort.
Is het nog een beetje te volgen?
In ieder geval zijn het mooie voorbeelden van hoe leuk en ingewikkeld taal kan zijn.
Ik zal er eens op gaan letten want ik weet niet wat ik je/tje noem.
BeantwoordenVerwijderenVestjes heb ik niet, dat valt al af want dat zijn in mijn idee kleine dunne tricot dingetjes en daar hou ik niet van. Heb wel fleece vesten en een paar lange.
Ben ook wel benieuwd wat jij aan tjes hebt! Fijne vakantie Lot!
Verwijderenwat een leuk stukje vooral dat over kleding. Eens gedacht hoe het bij mij is, ik draag alleen soms een vestje voor de rest geen tje en je.
BeantwoordenVerwijderenIk begrijp ook niets van volwassen vrouwen die het over vriendinnetjes of nog erger hun mannetje hebben.
Dank je! Ja dat is echt erg, die vriendinnetjes en mannetjes!
VerwijderenMijn buurvrouw zegt wel eens: ik ken een vrouwtje dan heb ik wel eens de neiging te vragen of het een dwergje is. En ook ben ik allergisch voor de kreet "de oudjes" . In de Telegraaf stond eens een artikel waarin de kop ook oudjes bevatte, omdat ik het online las kon ik reageren en toen is het toch veranderd in de bejaarde bewoners.
VerwijderenDie neiging heb ik ook wel eens! Bah, de oudjes, ook zo denigrerend. Wat goed dat ze het veranderden!
VerwijderenMijn kinderen en veel van hun leeftijdgenoten noemen een jongere zus of broer een zusje of een broertje. Mijn dochter noemt haar 34 jarige broer, die een kop groter is dan zij, dus haar broertje. En dan heeft ze ook nog een zusje, mijn jongste dochter.
BeantwoordenVerwijderenWat doe ik zelf? Mijn broer is ouder dan ik en zeker niet mijn broertje. Ik heb 2 jongere zussen. Een van hen is overleden. Ik noem ze zus maar ook zusje. Vooral degene die overleden is noem ik mijn zusje. Uit een soort tederheid, denk ik.
Mijn man heeft 4 broers en drie zussen. Hij is het vijfde kind. Ik heb hem nog nooit broertje of zusje horen zeggen.
Taal en gewoontes. Ingewikkeld.
Dat van die broertje en zusjes hoor ik ook vaker, dat maakt het onderscheid in de volgorde in een gezin. Die tederheid in zo'n woord kan ik goed begrijpen. Ja, heel ingewikkeld, zeker als je de taal nog moet leren als nieuwkomer. Hoe leg je dit allemaal uit???
VerwijderenIk betrap mezelf er ook op dat ik vaak verkleinwoorden gebruik. Ooit kreeg ik van iemand de opmerking dat het zo kinderachtig klinkt. Maar als je het nuanceert, zoals in jouw voorbeelden, is er best wat voor te zeggen.
BeantwoordenVerwijderenWij hebben trouwens wel een stel vrienden die we "de vriendjes" noemen. Over en weer, zij noemen ons ook zo. Ik weet niet hoe we daar ooit toe gekomen zijn ... we zijn al bijna vijftig jaar bevriend.
Dat is nu zo leuk, jullie hebben 'de vriendjes' en zoiets ontstaat en blijft dan plakken, al worden jullie honderd!
VerwijderenLeuk item! Ik draag trouwens ook gewoon schoenen, al heb ik maar maat 37, schoentjes zijn voor kinderen, vind ik. Ik heb ook een fiets en een auto en geen fietsje of een autootje. En ook ik heb vriendinnen en collega's, maar ik zeg dan weer wel schoonzusje. Gelukkig heb ik een naam waar geen je of tje achter gezet wordt, dat klinkt namelijk nogal raar achter Willeke :)
BeantwoordenVerwijderenDank je! Oh ja, die van de auto en het autootje had ik ook kunnen noemen. Ik heb een kleine auto maar zeg nooit autootje. Mijn naam is niet Niekje, maar ik word door een aantal mensen, waaronder mijn man, mijn vader en een goede vriendin, zo genoemd. Wat denk je van Willetje? 🤣
VerwijderenHé mevr. W., ke is al een verkleinwoord. Je heet dus eigenlijk "kleine Wil", zoals ik kleine Marie heet!
VerwijderenMarijke
Oh ja, ke is natuurlijk ook al een verkleinwoord, stond ik niet bij stil. Weer wat geleerd kleine Marie!
VerwijderenHet klopt inderdaad dat 'ke' al verkleint. Heel af en toe noemt iemand me Wil, maar de meesten zeggen toch gewoon Willeke, gelukkig.
VerwijderenJa, gelukkig maar want dat is een leuke naam.
VerwijderenVeel mensen hebben behalve huisje, boompje, beestje nog een hypotheekje.
BeantwoordenVerwijderenAnnemaria
Hahaha... daar moest ik erg om lachen!
VerwijderenJa, dat stemt tot nadenken. Ik noem het meervoud van een kopje koffie wel koffietjes. Bedacht ik me. Verder gebruik ik het ook bijna nooit, dat -je of -tje.
BeantwoordenVerwijderenGrappig, heel er Gen Z hoor, die koffietjes!
VerwijderenIk hoor zeker niet daarbij, ik heb graag een volle mok koffie. Bij Bagels en beans zijn dat ronduit van die grote soepkommen vol Cappuccino. Lekker!
VerwijderenIk vind een klein kopje espresso op z'n tijd ook lekker, maar dan noem ik het geen koffietje, dan zeg ik espresso. En thuis noem ik het een kleine koffie. En ik drink ook graag een grote beker oploskoffie.
VerwijderenLeuke blog mevrouw Niek! ;-)
BeantwoordenVerwijderenIk denk dat ik ook wel verkleinwoorden gebruik zoals jij ze gebruikt (of ik ben er compleet blind en doof voor...) . Niet voor mijn bedrijf. Als je "bedrijfje" zegt haal je het gevoelsmatig toch een beetje naar beneden(?).
Naar Doerak was het eerst "hallo vriendje" maar nu hij ruim een jaar is wordt het toch steeds vaker " ha grote vriend". Dat groeit er dan weer uit.
Het is inderdaad een beetje alsof het bedrijf dan niet zo belangrijk is, niet veel voorstelt. Niekje omdat mijn vader en mijn man mij zo noemen en heel vroeger mijn moeder ook. Al weer een jaar oud jullie hond(je), wat vliegt de tijd!
VerwijderenIk moest meteen denken aan buitenlanders,die onze taal leren. Wat moeilijk,die gevoelsnuances
BeantwoordenVerwijderenNou hè? En hoe leg je dat uit, dat is ook lastig.
VerwijderenHet Nederlands is vol met verkleinwoorden. Van sommige woorden bestaat niet eens een woord zonder -tje of -je. Bijvoorbeeld meisje.
BeantwoordenVerwijderenDoordat ik groot en vrij breed ben, gebuik ik voor kleding zelden verkleinwoorden. Altijd broek, trui, T-shirt, hemd, onderbroek, vest, jas. Soms wel eens jasje, voor een kort niemendalletje dat de naam jas niet verdient. Of sokjes die nauwelijks tot de enkels komen.
Maar, vrouwtje of oudje - in één woord vreselijk!
Sokjes zal ik nou nooit zeggen, dan zeg ik enkelsokken. Grappig toch hoe dat voor iedereen anders is. Vrouwtje voor een dier kan wel, maar niet voor een mens, moet verboden worden, net als oudjes voor mensen.
Verwijderen