donderdag 5 maart 2026

artikel 22

In onze grondwet, in artikel 22 1, staat het volgende: 'De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid.'

Op woensdag 25 februari was obesitasprofessor Jaap Seidell te gast bij het programma 'Tijd voor Max".  Hij kwam zijn laatste boek 'Grenzen aan de gulzigheid' promoten. Nu ben ik al geruime tijd fan van deze man. Hij is regelmatig te gast in programma's waar hij op een duidelijke manier uitleg geeft over gezonde voeding en de risico's die een ongezonde leefstijl met zich meebrengt. Hij vertelt waarom we eten zoals we eten en waarom we bewegen, of juist niet. Hij schrijft stukjes in kranten en boeken over dit onderwerp en ook hij maakt een podcast voor de website 'I'm a foodie'. 

In het tafelgesprek ging het over betutteling. Toevallig stond er een paar dagen eerder een artikel in NRC waarin het ook over betutteling ging en waarom het eigenlijk raar is dat we vinden dat de overheid ons betuttelt op het gebied van onze gezondheid. 

We vinden het vervelend dat we horen wat we wel en niet mogen eten. Maar zo gaat het helemaal niet. Natuurlijk mag iedereen dat zelf weten. Maar wanneer we het hebben over betutteling dan hebben we het eigenlijk mis. De overheid heeft een grondwettelijke taak om te zorgen dat wij een gezond leven kunnen leiden. 

Denk aan het rookverbod. Dit is ingevoerd om ons tegen longkanker en andere ziektes te beschermen. Rubber tegels in de speeltuin zodat je kind niet meteen een schedelbreuk oploopt bij een val uit het klimrek. Autogordels om want die redden levens. En tijdens de coronapandemie werden er ook allerlei maatregelen getroffen - en ik wil hier verder in het midden laten of dit de juiste en de beste maatregelen waren - om ons te beschermen tegen een virus waar mensen aan kwamen te overlijden.

Allemaal maatregelen die we heel normaal vinden en  over het algemeen toejuichen. Waarom wordt er dan zo raar gedaan over eten? Ook op dat gebied heeft de overheid de taak om voor een gezonde leefomgeving te zorgen. Dat de overheid hier weerstand vindt van grote voedingsproducenten is deels waarom het niet altijd en overal goed lukt. Dat is jammer want ik begrijp dat er nog veel winst te behalen valt bij een goede aanpak. Er zijn al jaren plannen, doelen en een visie, maar er is kennelijk meer nodig dan mooie plannen. Of dit nieuwe kabinet hier een verschil zal maken, de tijd zal het leren.


12 opmerkingen:

  1. Een van de lastige dingen hieraan is dat je moet eten en drinken om te bestaan.
    Roken moet niet, als je het wel doet is het een verslaving, een gordel doe je voor je eigen veiligheid om en heeft verder geen invloed op je lichaam.
    Maar wat kan er verboden worden om te eten/drinken voor je gezondheid en kan in het ergste geval worden beboet zoals bij de gordel.
    Voorlichting is er voldoende, maar die moet wel gelezen en goed geintepreteerd worden.
    Mijn schoonmoeder had op een gegeven moment diabetes 2 gekregen, al 35 jaar geleden en toen was de voorlichting daarover nog niet zo goed, geen suiker nemen was de boodschap, hoe dan verder wel te eten werd niet zo duidelijk verteld. Ze was zeker geen domme vrouw, had eigen bedrijf, maar zag in de supermarkt flessen troebel appelsap waarop stond geen suiker toegevoegd en daar dronk ze dan 2 liter per dag van, zich niet realiserende dat er in appels als die geperst worden natuurlijk heel veel suiker zat.
    Ik denk dat er veel mensen zijn die zo denken en zich er niet verder erin verdiepen hoe het echt zit.
    Ben benieuwd naar de andere reacties.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Het gaat ook niet om verbieden, wel om beperken en veranderen. Voorlichten alleen lijkt niet genoeg te zijn. Een te kleine groep is maar goed geïnformeerd tot nu toe.

      Verwijderen
  2. Het vervelende is,dat ook voorlichting over gezondheid vaak geinterpreteerd wordt als "moeten". Een vriendin met diabetes roept regelmatig "dat mag ik niet". "Dat eet ik liever niet"voelt zoveel anders.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja, dat klinkt anders. Ivm mijn hoge cholesterol zeg ik ' dat is niet zo goed voor mij en mijn cholesterolwaarden'. Dat klinkt niet alleen anders, het wordt geaccepteerd én zet mensen misschien ook nog wel aan denken, al is het me om dat laatste niet te doen.

      Verwijderen
  3. Ik heb hem ook gezien in diverse programma's. Het is toch te gek voor woorden dat het merendeel van wat in de supermarkten ligt ultrabewerkt en ongezond is.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dat zal vast niet veranderen, maar de plek in de winkel én de aanbiedingen maken dat het opvalt. Er wordt wel veel gedaan aan het aantrekkelijk maken van gezonder eten maar kennelijk nog niet voldoende. Je moet ook nog eens heel goed etiketten kunnen lezen en begrijpen wat je leest. Want ook dat is soms voor mensen gewoon niet te snappen, al die moeilijke woorden en E-nummers (die niet allemaal chemische troep zijn!!, ook natuurlijk kleurstoffen bijvoorbeeld hebben een e-nummer: bietensap = e162)

      Verwijderen
  4. Leuk dat je de podcast op I'm a Foodie noemt.
    Ik beluister vaak podcasts daar, ook van anderen dan Jaap Seidell.
    Hierbij nog even de link naar de website: https://www.iamafoodie.nl/podcast/

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Prima site met betrouwbare informatie, en de podcasts zijn inderdaad ook altijd interessant.

      Verwijderen
  5. Mij irriteert het soms ook wel, hoor. Die 'betutteling', ook over andere onderwerpen. Tot iemand eens tegen me zei 'Die spotjes zijn ook niet voor jou gemaakt maar voor mensen die een zetje in de rug nodig hebben'.

    BeantwoordenVerwijderen