donderdag 19 februari 2026

type 2

Vroeger kende ik een paar mensen met suikerziekte. Toen wist ik nog niet dat dit ook diabetes wordt genoemd. Het waren een tante, maar ook kinderen op school en op de zwemclub. Zij hadden 'iets' waardoor ze in een risicogroep vielen. Hoe het precies zat wist ik niet. En ik wist al helemaal niet dat er twee soorten zijn, type 1 en type 2. Voor veel mensen is dit nog steeds niet heel bekend terrein en wordt het daarom ook wel uitgelegd als suikerziekte (type 1, vaak in de jeugd begonnen) en ouderdomsdiabetes (ja, de naam zegt het al, op latere leeftijd ontstaan).

Type 2 wordt een steeds bekendere aandoening. Deze maand nog hoorde en las ik erover in het nieuws. Uit onderzoek blijkt dat een groep van 400.000 mensen deze vorm van diabetes heeft zonder het te weten. En deze aandoening is het gevolg van een ongezonde leefstijl. Overgewicht, ongezonde voeding en te weinig bewegen dragen allemaal bij aan het risico deze vorm van diabetes te ontwikkelen.

Weer een reden om gezond te leven. Minder bewerkte voeding te eten, meer te bewegen. Maar ook een reden voor de overheid om maatregelen in te voeren om het mensen makkelijker te maken om gezonder te eten en meer te bewegen.

Dat we niet meer terug kunnen naar hoe het vroeger was lijkt me logisch. De supermarkt in ons dorp had twee paden. De grotere supermarkt in een buurgemeente had er wat meer, maar het aanbod was in vergelijking met vandaag de dag minder dan de helft. Omdat er veel minder (ultra)bewerkt voedsel was moest je veel meer zelf koken. Snacken was geen werkwoord. Bewegen deden we ook meer, iedereen fietste naar school. Ook als je ver weg woonde. Twee auto's in een gezin was uitzonderlijk. 

Nu is al dat voedsel er wel, zijn er e-bikes en staan de auto's bij ons in de straat zelfs op de stoep geparkeerd, zoveel auto's zijn er. Gemak dient de mens. En die mens gaat echt niet ineens alles anders doen. Veel mensen wel hoor, maar ook heel veel niet denk ik. De verleidingen zijn groot en eten is 24/7 aanwezig en bereikbaar. 

De voedingsmiddelen industrie zal niet stoppen met het produceren van bewerkt voedsel. En dus zullen de supermarkten het blijven verkopen.

De sportscholen worden niet ineens aantrekkelijk en goedkoop. Op de gewone fiets door weer en wind als je een e-bike in de schuur of auto voor de deur hebt staan wordt niet ineens hip. 

We kennen vast ook allemaal de voorbeelden van verstokte rokers die na een bypass of andere nare ingreep of aandoening toch weer gaan roken. De hoge prijzen en de onaantrekkelijke verpakking doen daar niets aan af. Alcohol wordt nog steeds door velen gezien als iets gezelligs, bij een feestje of aan het eind van de werkweek. Alsof je niet kan feesten of ontspannen zonder. 

Ik vraag me echt af of het nog mogelijk is om het tij te keren en de welvaartsziekten waar steeds meer mensen aan lijden terug te dringen. 

23 opmerkingen:

  1. Nee het tij zal niet helemaal te keren zijn, net als vele andere ontwikkelingen in deze wereld.
    Ik vind de tv-spotjes over Diabetes 2 die zich voorstelt wel heel goed gevonden. Maar of ze helpen?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Vond ik ook wel aardig, ik hoop dat het helpt, dat mensen toch even nadenken of zij het niet ook hebben en naar de dokter gaan.

      Verwijderen
  2. Ik weet het ook niet. Zelf woon ik op ruim 3 uur treinen van ons kantoor. Mijn vader werkte op een kwartiertje fietsen van zijn werk. Hij at tussen de middag warm thuis met ons. Na werktijd fietste hij een kwartiertje naar de volkstuin, tuinierde een uurtje en haalde de groenten voor de volgende dag. En mijn moeder deed iedere week iedere kamer in huis grondig. Een heel ander leven, dat trouwens niet voorkwam dat mijn vader jong getroffen werd door een hartinfarct, zoals veel van zijn mannelijke familieleden.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja, dat is wrang. Mijn moeder leefde gezond en werk ook maar 50. Er is natuurlijk geen garantie dat alles 'goed' doen betekent dat je 100 wordt. Maar dat het nu anders is dan vroeger en er mee mensen met welvaartziekten zijn is een feit, daar kunnen we niet meer omheen.

      Verwijderen
    2. Er zijn meer mensen, dus ook meer mensen met welvaartziekten.

      Verwijderen
  3. Ik fiets niet meer sinds long covid, mijn spieren doen pijn. Maar ik had nog een gewone fiets, inmiddels weggedaan. Ik snap de e-bikers niet zo goed, want lekker doortrappen, ik vond het altijd heerlijk. En ik snap al helemaal niet dat kinderen op e-bikes rijden. Als ik mijn boodschappen bestel en bij de aanbiedingen kijk, zijn het altijd 'snacks' en ander voorbewerkt voedsel. Je hoeft nergens meer moeite voor te doen, zelf je eigen boterhammen te smeren bijvoorbeeld. Maar ja, ik loop hopeloos achter.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Lekker doortrappen vind ik ook lekker, heb je het gevoel dat je beweegt, voel je je spieren en je longen. Haha... blijf maar lekker achterlopen en je eigen boterhammen smeren, ik ben ook zo'n ouderwetse miep!!

      Verwijderen
    2. Als je pijn en hebt en van lekker doortrappen houdt, is een e-bike juist dé oplossing. Zonder mijn e-bike zou ik bijna niet meer fietsen. Nu fiets ik op vrije dagen uren achter elkaar en neem zelfs een omweg naar het werk toe.

      Verwijderen
    3. Ik heb altijd wat moeite met de stellige opmerking dat type 2 het gevolg is van een ongezonde levensstijl. Mijn moeder bewoog veel (werkte in een winkel, liep de hele dag én wandelde daarna nog een uur met de honden), at gezond, zeker elke dag salade bijvoorbeeld, en was erg slank. Toch kreeg ze op haar 60ste diabetes type 2. Genen blijken hier toch ook een rol te spelen.

      Verwijderen
    4. Was ik stellig? Dat was niet de bedoeling, ik schreef over iets wat ik op de radio hoorde en in het nieuws las. Ik geloof meteen dat er ook mensen met een gezonde leefstijl zijn die deze aandoening hebben. Ik begreep wel dat de kans deze aandoening te krijgen groter is wanneer je een ongezonde leefstijl hebt. Ik ben geen arts en geen wetenschapper dus mijn ideeën over dit soort zaken zijn geen maatstaf.

      Verwijderen
    5. Juist met een e-bike kun je blijven fietsen, ook al heb je klachten of pijn.
      Ook je opmerking over aanbiedingen is niet helemaal juist, Judy; ik zie in mijn mailtjes van de supermarkt ook veel groente- en fruitaanbiedingen.
      Els


      Verwijderen
  4. Ik vind het heel goed dat er nu aandacht is voor mensen met diabetes type 2 die zelf nog niet weken dat ze de ziekte hebben. De ziekte kan onbehandeld verwoestend zijn voor je lichaam, terwijl dat met een goede behandeling misschien voorkomen had kunnen worden. Niet alles is met behandeling te voorkomen, maar met een gezondere leefstijl en voldoende medicatie is veel leed te voorkomen.
    Het is overigens niet zo dat obesitas of overgewicht automatisch tot diabetes type 2 leidt. Maar sommige mensen hebben pech, ik ken voldoende mensen met een beetje overgewicht die toch diabetes hebben en ik ken ook mensen met obesitas met een heel hoog BMI die geen suikerziekte hebben.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Zie mijn reactie bij Ria. Zo krijgen ook niet alle rokers longkanker, de kansen zijn alleen een stuk groter om het te krijgen als je wel rook. Zo is het natuurlijk ook met ongezond eten en weinig bewegen, je hoeft niet ziek te worden, maar je vergroot de kansen op een welvaartziekte wel.

      Verwijderen
  5. Ik heb jaren geleden een documentaire gezien ( ik meen van Michael Moore) over zwarte moeders in de VS waarvan de kinderen te zwaar waren. Ze werden begeleid door een arrs
    /dietist die de moeders aanspoorde produkten met 0% vet te kopen. Wat ze braaf deden, met het idee het goed te doen. Wat bleek...aan de vetvrije producten was extra suiker toegevoegd waardoor de kinderen diabetes ontwikkelden. Ik heb hard zitten huilen.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja, dat is triest. En wat een slechte arts/diëtist. Nu is het inmiddels ook wel bekend dat in de VS mensen van kleur minder goede zorg krijgen dan witte Amerikanen. En wellicht is dat in andere landen ook wel zo. Dit is weer zo'n voorbeeld waarvan je niet snap hoe het kan.

      Verwijderen
    2. Dat was in de tijd dat cholesterol ontdekt werd. Al het vet in voedsel werd in de ban gedaan. En toen ontstonden de 'light' producten, waarin vet werd vervangen door zetmelen en suikers.

      Verwijderen
    3. Ik heb nog even gezocht en volgens de bronnen die ik vond kwamen light producten op de markt voor mensen met diabetes. Nu is het zo dat een light product 30% minder vet of suiker moet bevatten om light te mogen heten. Kan dus wel vet zijn maar dan zit er minder suiker in. Mensen bedenken van alles om nog steeds alles en veel te mogen eten. Gewoon een keer iets niet nemen is een stuk eenvoudiger volgens mij, en goedkoper. Light is meestal duurder dan normale variant. Dieetindustrie is ook een miljardenindustrie.

      Verwijderen
  6. Het is een zorgelijke ontwikkeling, maar ik ben inderdaad bang dat het heel lastig is om het tij te keren. Inmiddels zie je zelfs al kinderen en jongeren met type twee diabetes.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik begrijp dat dat in Amerika en het Verenigd Koninkrijk ook al ernstige vormen aanneemt. Zij zijn koplopers vwb obesitatasepidemie.

      Verwijderen
  7. Ik ben het op zich wel met je eens, hoor. Zeker wat alcohol en roken betreft, dat is echt heel ongezond. Maar ik vind het nu vaak ook wel te ver gaan. Er zijn heel veel dingen ineens 'slecht' zoals bijvoorbeeld vers geperst sinasappelsap. Te veel suiker... Of neem die appelmoes-rel laatst in dat tehuis. Ik geloof nog steeds in 'met mate'. Ik denk dat het dan best goed komt.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Jij kan dat, ik kan dat, met mate iets nemen, maar er zijn kennelijk ook veel mensen die dat niet kunnen. Daarom is voorlichting belangrijk. Kunnen we zelf kiezen wat we doen.

      Verwijderen
  8. Ik denk niet dat het tij nog te keren is, al is de jeugd die ik tegenkom zich wel bewuster van de gevaren dan wij op 20/30 jarige leeftijd waren.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik denk dat de jeugd inderdaad meer weet dan wij op dezelfde leeftijd, er was toen nog geen aandacht voor gezond eten, er was minder ongezond eten voorhanden en niemand die ik kende was te zwaar, we maakten er dus ook weinig zorgen om.

      Verwijderen